Verrassing

We hebben op 6 augustus afscheid van Tom genomen. Er waren mooie speeches van mijn broers en zus en van vrienden. Ook de dochter van Tom, Iris, had een emotioneel verhaal, net als zijn neven en nichten. De verrassing van de middag was echter de speech van Frans Daams, een voormalig docent van het HLW. We wisten dat Tom goed contact had met een aantal docenten van het HLW gedurende zijn middelbare schooltijd, maar we wisten niet dat hij zo’n beetje opgenomen was in het gezin van deze docent en samen met hem, zijn vrouw en kinderen, op vakantie ging naar o.a. Mallorca. Deze docent zocht ook een kamer voor hem en luisterde naar zijn verhalen. Bij mijn vader werd Tom niet gehoord. Dit verhaal ontroerde mij zeer en maakte zelfs tranen los. Mooi dat er mensen zijn die dit soort werk belangeloos doen, zonder zich daarvoor op de borst te kloppen. Het was de kers op de taart deze middag!

Laatsteling

Dit boek van Maria Reva met veel plezier gelezen. Het handelt over het begin van de oorlog tussen Rusland en Ukraine. In die tijd rijdt er een jonge vrouw door Ukraine met een zwak voor slakken. Zij verzamelt zeldzame soorten en houdt zo de laatste van een bepaalde soort in leven. Aan de andere kant van de wereld loopt er ook iemand rond die er dezelfde bizarre hobby op nahoudt. In het boek houden ze hilarische gesprekken. Onderwijl vliegen er van over de hele wereld mannen in om in Ukraine gekoppeld te worden aan een bruid. Deze twee zaken worden aan elkaar gebonden en tussendoor breekt de oorlog uit. Een uiterst vermakelijk boek, waarover ik meerdere malen smakelijk heb mogen lachen.

Afscheid Tom

Morgen nemen we afscheid van Tom, de afgelopen dagen stonden in het teken van de voorbereidingen. Allereerst moest Tom gewassen worden, dit heeft Iris gedaan, samen met een paar vrijwilligers uit het hospice. Ik heb hem een beetje geschoren en vervolgens werd hij opgehaald door de uitvaartverzorgers van PC. Hij is naar Westgaarde gebracht en wordt daar de komende dagen gekoeld. Morgen brengen ze hem naar St.Barbara voor de afscheidsplechtigheid en halen hem daarna op om hem te cremeren.

Zondag heeft Hannah (de dochter van Michel) een prachtige illustratie gemaakt voor de rouwkaart. Iris (dochter van Tom) zorgde voor de tekst en heeft voor een originele invalshoek gekozen (zie bestand). Maandag hebben ze de kaarten bij de drukker gehaald en hebben we in het Westerpark de adressen op de enveloppen geplakt en daarna heeft Hannah de kaarten op de post gedaan. Iris en ik gingen naar St.Barbara waar we het zaaltje bekeken en de laatste afspraken maakten.

Maandag en dinsdag werkte ik aan de filmpjes die we tijdens het afscheid gaan vertonen. Samen met Iris heb ik deze filmpjes afgemaakt en een draaiboek gemaakt voor het afscheid. Tien mensen zullen iets zeggen over Tom. Ik heb veel zin in de bijeenkomst morgen.

In memoriam Tom

Vanochtend om 7:00 uur is mijn broer Tom in het hospice het Tij in Zaandam overleden. Om circa 9:00 uur constateerde de schouwarts dat hij inderdaad dood was.

Tom is 5 mei 1962 geboren en is dus 64 jaar oud geworden. De laatste vier jaren heeft hij het moeten opnemen tegen een vergevorderde longkanker. Volgens de longarts viel hij ver buiten de gemiddelde statistieken en heeft hij het leven ver weten op te rekken.

Aanstaande donderdag om 14:00 uur gedenken we hem met familie en vrienden op de begraafplaats St. Barbara.

Hij was het middelste kind uit een gezin van vijf kinderen en is als eerste overleden. Mijn vader en moeder gingen hem voor. In juli 1976 (14 jaar oud) krijgt hij een brommerongeluk, dat de verdere loop van zijn leven ingrijpend veranderd.

Als kind groeit hij op in Amsterdam Slotervaart, waar we de pro rege school bezoeken als lagere school en het Hervormd lyceum West als middelbare school. In zijn jeugd ontwikkeld hij zich als een onafhankelijke denker en geeft hij commentaar op het laten en doen van kinderen en volwassenen. Op de lagere school leidt dat o.a. tot een conflict met de lerares van klas 4, mevr. Hengel, dit conflict loopt zo hoog op dat mijn moeder aan het einde van het schooljaar aan het hoofd van de school meldt dat geen van haar kinderen meer in de klas van dat mens mogen worden geplaatst. Tom heeft een hoog rechtvaardigheidsgevoel en als een Surinaamse leerlinge van de docent niet naar de wc mag en bijna in haar broek plast, staat hij op en zegt tegen het kind in kwestie dat ze van hem naar de wc mag en dat ze niet naar de juf hoeft te luisteren. Dit is een voorbeeld van zijn omgang met gezag.

Op de middelbare school volgt hij de HAVO, maar hij is meer bezig met het verbouwen van de kantine, de leerlingenraad en pokeren, dan met zijn schoolvakken. Hij is uitermate populair bij verschillende leraren en bouwt met hen een vertrouwensband. Eigenlijk vindt hij op school een aantal surrogaat vaders, de omgang met zijn eigen vader verliep niet echt van een leien dakje.

Naast school besteedt hij een groot deel van zijn tijd aan het voetbalspel, we spelen bij de lantarenpalen en op het landje. Tevens worden we lid van SV SLotervaart. Tom is een buitengewoon getalenteerde linksbuiten en heeft de potentie in zich om het ver te schoppen. Het ongeluk in 1976 gooit roet in het eten, zijn enkel versplintert grotendeels en zal nooit meer goed herstellen.Een talent wordt in de dop gesmoord.

Rond deze tijd doen we samen onze krantenwijk bij de Volkskrant. We staan om 5;00 uur / 5:30 uur op en worden vaste krachten, die ook in de vakantietijd de boel runnen bij sigarenzaak van Leeuwen. We weten door weer en wind de krant te bezorgen en tot op heden heb ik nooit moeite om vroeg op te staan.

Tom maakt de HAVO niet af en ook de opleiding voor zilversmid en Schoonhoven wordt voortijdig verlaten. Hij weet het al gauw beter dan de docenten ter plekke. Hij begint wel als zilversmid in Amsterdam en gaat voor hobbyisten cursussen geven en krijgt af en toe opdrachten om sieraden te realiseren. Commercieel is hij echter niet handig ingesteld en het lukt hem dan ook niet zichzelf te bedruipen. Hij zal toch op zoek moeten gaan naar een baas en uiteindelijk wordt dit het Bimhuis aan het IJ in Amsterdam, waar hij vanaf circa 2005 tot 2024 een redelijke boterham verdient en samen met zijn Tamara een bestaan opbouwt. In 2001 hebben ze samen een dochter gekregen: Iris.

In 2018 scheiden Tamara en Tom en breekt er voor beiden een nieuwe fase aan. Tamara blijft wonen in Amsterdam Noord en Tom gaat een tijdje bij zijn moeder wonen, voordat hij vertrekt naar de Prins Hendrikstraat in Zaandam. In 2023 wordt longkanker bij hem geconstateerd en na een operatie en een aantal chemokuren en immuuntherapie is Tom uitbehandeld en is zijn laatste levensfase aangebroken. Zijn laatste maand brengt hij door in hospice het Tij waar hij liefdevol verzorgd wordt en op 1 augustus overlijd.

Hoe gaan we hem herinneren? Dat zal voor iedereen anders zijn, maar in ieder geval zullen we terugdenken aan de sterke verhalen die hij wist te vertellen. Ook hebben we regelmatig ervaren dat hij kon doordraven over zijn stokpaardjes, waarbij de overheid het altijd zwaar te verduren kreeg. Zelf denk ik met veel plezier terug aan onze tijd dat we krantenwijken liepen en door weer en wind de Volkskrant bezorgden. Ook denk ik met plezier terug aan zijn laatste jaren, waarin we veel samen optrokken en verhalen over het verleden ophaalden. Onze trip met MIchel naar Berlijn blijft ook in mijn geheugen gegrift . We zagen de wedstrijd Italië – Zwitserland in het kader van het EK voetbal en genoten van de Mauerpark karaoke, waar ik samen met Michel the pianoman ten gehore bracht. Ook deelden we onze liefde voor strips als Blueberry, Vaillant, Corto Maltese, Lucky Luke, Trigie en winnetou en old shatterhand. De laatste weken bespraken we bijna dagelijks de Tour de France en daar knapte hij zichtbaar van op.

Ik doe hem in deze opsomming tekort, maar hoop je in ieder geval een indruk te hebben gegeven van mijn broertje, ik zal hem missen!

Tom en palliatieve sedatie

Vandaag is Tom weggezeild en zal het niet lang meer duren voordat hij aan de overkant aankomt. Hij gaf vanochtend aan dat het mooi geweest was. Samen met Iris, Tamara, Michel, Andre, Marga, Willem, Joram, Anita en Jonathan waren we getuige van het gesprek met de arts en stonden we om zijn bed toen de verpleegkundige de morfine toediende. Nu is het wachten tot hij zijn laatste adem uitblaast.

Films juli

Deze maand 7 films gezien. Vooral genoten van disclosure day (2 e x) en de oddesey. Ook Rutger Hauer in Bladerunner was weer geweldig. Jimpa is een mooie film over de lhbti community met veel beelden van Amsterdam en enkele Nederlandse acteurs. Tuner liet Dustin Hoffman zien in optima forma. Het hart van Amsterdam ging over de penoze in de jaren 80 met een mooie onthulling.

Sam Bettens

Mooi optreden van Sam Bettens in de kleine zaal van Paradiso. Handjevol mensen genoten van dit charismatische mens. Als transgender stond hij hier, op uitnodiging van de Lhbti gemeenschap. Zijn nieuwe plaat is op de Nashville sound van countrymuziek gebaseerd en hij vertelde bij elk nummer een persoonlijk verhaal. Ik zag hem (toen nog haar) met k’s choice voor het eerst optreden op Lowlands in de foxtrot (1996), en was voorgoed verkocht. Ik zag k’s choice daarna nog vele malen optreden en was steeds weer onder de indruk van het charisma van Sam/Sara. Prachtig dat na al die jaren de liefde en dankbaarheid van hem afstraalt! Echt een mens om intens van te houden!

Gewone mensen dragen geen machinegeweren

Ik las deze week dit boek van Artem Chapeye. Hij vertelt hoe hij zich vrijwillig aanmeldde bij het Ukraiense leger en zijn vrouw liet vertrekken naar Berlijn met hun twee kinderen. Voordat Rusland Ukraine aanviel beschouwde Artem zich als linkse pacifist en kon hij het zichzelf niet voorstellen dat hij de wapens zou oppakken. Doordat hij moest vluchten voor het oorlogsgeweld, draaide zijn standpunt volledig. In dit boek legt hij ons uit waarmee hij geconfronteerd werd en hoe hij zijn keuze heeft kunnen volhouden, ondanks het feit dat hij zijn kinderen ontzettend mist en voor zijn leven vreest is hij steeds overtuigender geworden van zijn keuze. Hij schrijft met veel empathie en liefde over zijn lotgenoten en neemt ons mee naar zijn dillema’s. Hij geeft aan dat de oorlog hem zachter en liefdevoller heeft gemaakt. Ik las het boek met een brok in mijn keel en ben opnieuw sterk er van overtuigd dat we het Ukrainse volk moeten blijven steunen.